Je gebruikt hem elke dag. Om borden af te wassen, het aanrecht schoon te maken of snel een gemorst sausje weg te vegen. Toch behoort de gewone keukenspons tot de vuilste voorwerpen in huis. Volgens recent wetenschappelijk onderzoek kan een spons binnen enkele dagen uitgroeien tot een broeihaard van miljarden bacteriën zonder dat je daar iets van merkt. Geen vieze geur, geen slijmerige laag en toch kan hij ongemerkt ziektekiemen verspreiden over je hele keuken. Gelukkig kan je met enkele eenvoudige gewoontes het risico sterk beperken.
Een paradijs voor bacteriën
Een keukenspons lijkt misschien onschuldig maar voor bacteriën is het een ideale leefomgeving. De combinatie van vocht, voedselresten en een poreuze structuur creëert de perfecte omstandigheden om zich razendsnel te vermenigvuldigen. Wetenschappers stelden vast dat bacteriën zoals Escherichia coli, Salmonella en Staphylococcus aureus zich in slechts enkele dagen kunnen reproduceren tot meer dan een miljard bacteriën per spons. Opvallend is dat een spons er ondertussen nog perfect schoon kan uitzien. Zelfs een frisse geur of een nette uitstraling zeggen niets over de werkelijke hoeveelheid bacteriën die erin aanwezig is. Ook eerder Europees onderzoek kwam tot dezelfde conclusie. In laboratoriumtests bleven ziekteverwekkers zoals Salmonella meerdere dagen overleven in vochtige sponsen terwijl het totale aantal bacteriën opliep tot extreem hoge concentraties. Vooral sponsen die langzaam opdrogen blijken de ideale voedingsbodem te vormen voor bacteriegroei.
Waarom een droge spons niet automatisch veilig is
Veel mensen denken dat een spons vanzelf veilig wordt zodra hij opdroogt. Helaas klopt dat niet helemaal. Nieuwe studies tonen aan dat bacteriën zich diep in de poriën van het materiaal kunnen verschuilen waar voldoende vocht aanwezig blijft om te overleven. Zelfs na enkele dagen drogen kunnen ziekteverwekkers nog steeds aanwezig zijn en bij de volgende poetsbeurt opnieuw op werkbladen, snijplanken, servies of je handen terechtkomen. Vooral na contact met rauwe kip, vlees, vis of eieren neemt het risico op kruisbesmetting sterk toe. Voor jonge kinderen, ouderen, zwangere vrouwen en mensen met een verminderde weerstand kan dat ernstige gevolgen hebben. Opvallend is dat afwasborstels op dat vlak veel beter scoren. Doordat ze veel sneller drogen en minder water vasthouden sterven bacteriën er sneller af. Verschillende wetenschappelijke studies besluiten dan ook dat een afwasborstel hygiënischer is dan een klassieke spons.
Zo houd je je keuken echt hygiënisch
Een spons hoef je niet na elke afwasbeurt weg te gooien maar regelmatig reinigen is wel essentieel. Onderzoekers noemen 3 methodes die bijzonder doeltreffend zijn namelijk de spons enkele minuten uitkoken, een volledige cyclus in de vaatwasser op hoge temperatuur of een behandeling met een chlooroplossing. Gewoon uitspoelen onder de kraan of wat afwasmiddel gebruiken volstaat niet om alle bacteriën te verwijderen. Daarnaast is het verstandig om een spons meteen te vervangen nadat hij gebruikt werd om sappen van rauw vlees of gevogelte op te nemen. Laat hem na elk gebruik zo goed mogelijk uitdrogen en gebruik indien mogelijk verschillende sponsen voor de afwas en voor het schoonmaken van werkbladen. Nog beter is om voor de dagelijkse afwas een afwasborstel te gebruiken en microvezeldoeken regelmatig op minstens 60 graden te wassen. Zo verklein je de kans dat je onbewust bacteriën door je keuken verspreidt en blijft een van de belangrijkste plekken in huis ook echt hygiënisch. Je keuken hoeft geen steriel laboratorium te zijn maar een propere spons is misschien toch een aanrader.